“Yeni” askeri güç Türkiye “yeni” müttefiklerine ne kadar silah sattı?

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) son ihracat rakamlarını açıkladı. Bu raporda TİM’den elde ettiğimiz verilere göre Azerbaycan, Ukrayna, Katar, Pakistan, Libya ve Somali’ye gerçekleştirilen savunma-havacılık sanayii ve diğer alanlardaki ihracat rakamlarını inceleyeceğiz.

“Kardeş” Azerbaycan

Şüphesiz Ermenistan ile girdiği savaşta silahlanmaya en çok ihtiyaç duyan ülkelerin başında Azerbaycan geliyor. Azerbaycan savunma sanayi ihtiyaçlarını ağırlıklı olarak İsrail, Rusya ve Türkiye’ den karşılıyor.

Azerbaycan’ nın son zamanlarda Türkiye’den gerçekleştirdiği savunma ve havacılık sanayi ihracatında ciddi bir artış gözlemlenmektedir. Sadece 1-31 Ekim tarihleri arasında gerçekleşen ve 101 milyon doları aşan savunma-havacılık sanayi ihracatı geçtiğimiz ay (1-30 Eylül 2020) 77 milyon dolar, geçen yılın aynı tarih aralığında ise 288 bin dolardı. Azerbaycan’a 1 Ocak-31 Ekim 2020 tarihleri arasında 224 milyon 235 bin dolar savunma sanayi ve havacılık sektöründe ihracat gerçekleşmiştir. Geçtiğimiz yılın aynı tarih aralığında bu rakam sadece 21 milyon dolardı. 1 Ocak-31 Ekim aralığı 2019-2020 kıyaslamasında savunma sanayi ve havacılık ihracatında %966’lık bir artış gözlemlenmektedir.

Azerbaycan’a gerçekleştirilen diğer sektörlere ait ihracat rakamları aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.

Azerbaycan’a Yapılan İhracatlar Tablosu

Ukrayna

Rusya’nın Kırım’ı ilhakından sonra uluslararası düzeyde kendini yalnız hisseden ve güvenilir bir müttefik arayışında olan Ukrayna çareyi Türkiye ile yakınlaşmakta buldu. Daha önce Baykar Savunma’ nın ürettiği Bayraktar TB2 SİHA’lardan az sayıda alan Ukrayna’nın, yakın zamanda 48 adet daha bu SİHA’lardan alacağı konuşulmaktadır. Sektörü yakından takip eden bazı kimselerce Ukrayna’ nın aslında Bayraktar TB2 değil, Akıncı ile ilgilendiği de söylenmektedir.

Son günlerde Türkiye’yi ziyaret eden Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski’nin, savunma sanayi-havacılık sektöründe Türkiye ile daha yakın işbirliği içinde olmayı, ortak üretimi ve teknoloji transferi konularında Erdoğan ile görüştüğü biliniyor. Peki Ukrayna-Türkiye yakınlaşması ihracat rakamlarına nasıl yansıyor?

Tüm bu olumlu temaslar Ukrayna’ya gerçekleştirilen savunma-havacılık sektörüne ait ihracat rakamlarına henüz yansımamış gibi görünüyor.

Ukrayna’ya 1 Ocak-31 Ekim 2020 tarihleri arasında 16 milyon 866 bin dolar savunma sanayi ve havacılık sektöründe ihracat gerçekleşmiştir. Geçtiğimiz yılın aynı tarih aralığında bu rakam 12 milyon 153 bin dolardı. 1 Ocak-31 Ekim aralığı 2019-2020 kıyaslamasında savunma sanayi ve havacılık ihracatında %38’lik bir artış gözlemlenmektedir. Bu rakamlara göre Ukrayna’ya ihracatı gerçekleştirilen sektörler arasında savunma-havacılık, pastanın oldukça küçük bir dilimine sahiptir.

Ukrayna’ya gerçekleştirilen diğer sektörlere ait ihracat rakamları aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.

Ukrayna’ya Yapılan İhracatlar Tablosu

Katar

Geçtiğimiz yıllarda Suudi Arabistan ve BAE’nin uyguladığı sert ambargo ve savaş tehditleriyle karşı karşıya kalan Katar’a Türkiye ve İran sahip çıkmıştı. Katar’a askeri bir üs inşa eden Türkiye, savunma ve havacılık sektörü başta olmak üzere birçok sektörde de ihracatlar gerçekleştirmektedir. Ancak bölgede gerginliğin azalmasıyla savunma ve havacılık ihracatı başta olmak üzere birçok ihracat sektöründe geçen yıla kıyasla ciddi bir düşüş gerçekleşmiştir.

Katar’a 1 Ocak-31 Ekim 2020 tarihleri arasında 32 milyon 140 bin dolar savunma sanayi ve havacılık sektöründe ihracat gerçekleşmiştir. Geçtiğimiz yılın aynı tarih aralığında bu rakam 159 milyon 870 bin dolardı. 1 Ocak-31 Ekim aralığı 2019-2020 kıyaslamasında savunma sanayi ve havacılık ihracatında %79’lik bir düşüş gözlemlenmektedir.

Katar’a gerçekleştirilen diğer sektörlere ait ihracat rakamları aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.

Katar’a Yapılan İhracatlar Tablosu

Pakistan

Hindistan ile Keşmir bölgesinde yaşadığı sorunlar sebebiyle silahlanma ihtiyacı hisseden bir diğer ülke Pakistan’dır. Hali hazırda 4 adet MİLGEM korveti’ nin inşası anlaşması yapılmıştır. Pakistan daha önce de TUSAŞ’ın ürettiği ve %60 yerlilik oranına sahip T-129 Atak Helikopteri almak istemiş ancak çeşitli sebeplerle bu ihracat gerçekleştirilememiştir.

Pakistan’a 1 Ocak-31 Ekim 2020 tarihleri arasında 20 milyon 205 bin dolar savunma sanayi ve havacılık sektöründe ihracat gerçekleşmiştir. Geçtiğimiz yılın aynı tarih aralığında bu rakam 34 milyon 935 bin dolardı. 1 Ocak-31 Ekim aralığı 2019-2020 kıyaslamasında savunma sanayi ve havacılık ihracatında %42’lik bir düşüş gözlemlenmektedir.

Pakistan’a gerçekleştirilen diğer sektörlere ait ihracat rakamları aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.

Pakistan’a Yapılan İhracatlar Tablosu

Libya

Karşılıklı çıkarların söz konusu olduğu Libya Hükümeti ile Türkiye ilişkisine gelecek olursak, savunma ve havacılık sektörü ihracat rakamları incelendiğinde, Libya Hükümeti’nin, bir takım protokoller çerçevesinde, Türkiye’nin öz kaynakları ile korunduğu anlaşılmaktadır. Yoğun askeri mücadelelerin yaşandığı Libya’da birçok Türk yapımı silah olduğunun bilinmesine rağmen ihracat rakamları neredeyse bu durumun tam tersini söyler durumdadır.

Libya’ya 1 Ocak-31 Ekim 2020 tarihleri arasında 1 milyon 172 bin dolar savunma sanayi ve havacılık sektöründe ihracat gerçekleşmiştir. Geçtiğimiz yılın aynı tarih aralığında bu rakam 339 bin dolardı. 1 Ocak-31 Ekim aralığı 2019-2020 kıyaslamasında savunma sanayi ve havacılık ihracatında %244’lük bir artış gözlemlenmektedir. Bu yüksek artış oranına rağmen ihraç bedeli oldukça düşüktür. Hatta savunma ve havacılık sektörü diğer sektörlere kıyasla Libya’da neredeyse en az ihracatın gerçekleştiği sektördür.

Libya’ya gerçekleştirilen diğer sektörlere ait ihracat rakamları aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.

Libya’ya Yapılan İhracatlar Tablosu

Somali

Bu rapora dahil ettiğimiz bir başka ülke Somali’dir. Bilindiği üzere terör tehdidi altındaki Somali’de Türkiye’nin yurtdışındaki en büyük askeri üssü bulunmaktadır. Başkent Mogadişu’da Türkiye tarafından yapılan Somali Harp Okulu ve Astsubay Okulu, 2017 yılında hizmete girmiştir. Türkiye Somali’de 2.000 asker bulundurmaktadır.

Somali’ye 1 Ocak-31 Ekim 2020 tarihleri arasında 6 milyon 690 bin dolar savunma sanayi ve havacılık sektöründe ihracat gerçekleşmiştir. Geçtiğimiz yılın aynı tarih aralığında bu rakam sadece 172 bin dolardı. 1 Ocak-31 Ekim aralığı 2019-2020 kıyaslamasında savunma sanayi ve havacılık ihracatında %3768’lik bir artış gözlemlenmektedir. Somali’deki olumsuz ekonomik koşullar göz önüne alındığında Türkiye’nin Somali’ye gerçekleştirdiği savunma alanındaki ihracattan başarı olarak söz etmek mümkündür.

Somali’ye gerçekleştirilen diğer sektörlere ait ihracat rakamları aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.

Somali’ye Yapılan İhracatlar Tablosu

Türkiye en çok hangi ülkelere silah satıyor?

Savunma ve havacılık sektöründe en çok ihracat gerçekleştirdiğimiz ülke 611 milyon 765 bin dolarla ABD’dir. (1 Ocak-31 Ekim 2020) Bu ihracat rakamı geçen yıla oranla %9,43 düşmüştür.

Türkiye’nin savunma ve havacılık sektöründe en yüksek ihracatı gerçekleştirdiği ilk 10 ülke tabloda verilmiştir.

Savunma Sanayii’nde En Çok İhracatı Yapılan Ülkeler Tablosu

Bu tabloda Pakistan ile çatışan Hindistan’ nın ve Türkiye’yi düşman olarak gören BAE’nin de bulunması dikkat çekicidir. Libya’ nın kuzeybatısındaki Vatiyye Askeri Hava Üssü Türkiye’ye tahsis edilmiş ve 05.07.2020 tarihinde savaş uçakları tarafından bombalanmıştı. Bombalama hiçbir ülke tarafından sahiplenilmese de saldırının BAE tarafından gerçekleştirildiği birçok kişi tarafından düşünülmektedir. Ayrıca Suudi Arabistan ve BAE, Türk ürünlerini boykot etmekte ve tüm Arap dünyasını da bu boykota davet etmektedir.

Toplam Savunma ve Havacılık Sanayii İhracatı

Türkiye Savunma ve Havacılık Sanayii sektöründe 1 Ocak – 31 Ekim 2020 tarihi itibariyle toplam 1 milyar 809 milyon 278 bin dolarlık ihracat gerçekleştirmiştir. Bu rakam geçen yıla oranla %13,50’lik düşüş göstermiştir.

İhracatını gerçekleştirdiğimiz tüm sektörlerin ve tüm ülkelerin detaylı rakamlarını excel formatında Polithink Org Forum’larında bulabilirsiniz.

Kaynak: Polithink Org (Bu rapor kaynak belirtilmeden paylaşılamaz)

Yorumlar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir